Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση κατοικίας;

Όχι, η ασφάλιση κατοικίας δεν είναι γενικά υποχρεωτική στην Ελλάδα όταν το ακίνητο δεν συνδέεται με στεγαστικό δάνειο. Η βασική εξαίρεση εμφανίζεται όταν υπάρχει σύμβαση πίστωσης με υποθήκη ή προσημείωση για κατοικία, γιατί τότε ο πιστωτικός φορέας μπορεί να απαιτεί ασφαλιστήριο που συνδέεται με το δάνειο. Αν εξετάζεις επιλογές πριν υπογράψεις ή πριν αλλάξεις συμβόλαιο, μπορείς να συγκρίνεις επιλογές ασφάλισης κατοικίας.

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση κατοικίας αν δεν έχεις στεγαστικό;

Όχι. Αν η κατοικία είναι δική σου και δεν υπάρχει στεγαστικό δάνειο ή άλλη αντίστοιχη χρηματοδότηση που να συνδέει το ακίνητο με σύμβαση πίστωσης κατοικίας, δεν προκύπτει από τον Ν. 4438/2016 κάποια γενική υποχρέωση να έχεις ασφάλιση κατοικίας. Αυτό σημαίνει ότι μπορείς να έχεις σπίτι χωρίς πλήρες ασφαλιστήριο κατοικίας, αλλά τότε αναλαμβάνεις ο ίδιος το κόστος από φωτιά, διαρροή, κλοπή ή ζημιές προς τρίτους.

Γι’ αυτό, παρότι δεν είναι πάντα νομικά υποχρεωτική, πολλοί ιδιοκτήτες επιλέγουν να ασφαλίζουν το σπίτι τους για να προστατεύουν το κτίριο, το περιεχόμενο και την αστική τους ευθύνη. Αυτό όμως είναι θέμα προστασίας της περιουσίας και όχι γενική νομική επιταγή.

Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση κατοικίας αν έχεις στεγαστικό;

Με στεγαστικό, η εικόνα αλλάζει. Ο Ν. 4438/2016 ορίζει ότι ο πιστωτικός φορέας επιτρέπεται να ζητά από τον καταναλωτή ασφαλιστήριο συμβόλαιο που συνδέεται με τη σύμβαση πίστωσης. Άρα, στην πράξη, όταν υπάρχει στεγαστικό δάνειο για κατοικία, είναι συνήθως αναμενόμενο να πρέπει να υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη συνδεδεμένη με το ακίνητο που λειτουργεί ως εξασφάλιση του δανείου.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να αγοράσεις την πιο πλήρη πολυασφάλιση της αγοράς. Σημαίνει κυρίως ότι η τράπεζα μπορεί να απαιτήσει ασφαλιστήριο σχετικό με το δάνειο και το ακίνητο, σύμφωνα με τους όρους της πίστωσης.

Είναι υποχρεωτική πλήρης ασφάλιση κατοικίας ή μόνο βασική κάλυψη;

Ο νόμος που ρυθμίζει τις συμβάσεις πίστωσης για κατοικία δεν λέει ότι πρέπει υποχρεωτικά να αγοράσεις πλήρη πολυασφάλιση με όλες τις πρόσθετες καλύψεις. Αυτό που προκύπτει είναι ότι μπορεί να ζητηθεί ασφαλιστήριο συνδεδεμένο με το δάνειο, ενώ η ακριβής έκταση της κάλυψης εξαρτάται από τους όρους που θέτει ο πιστωτικός φορέας και από το αν το ασφαλιστήριο που προσκομίζεις είναι ισοδύναμο ως προς το επίπεδο εγγύησης.

Στην πράξη, καλό είναι να ξεχωρίζεις τα εξής:

Το κρίσιμο, λοιπόν, δεν είναι να μπερδεύεις τη συνήθη τραπεζική απαίτηση με την ιδέα ότι κάθε επιπλέον κάλυψη είναι υποχρεωτική από τον νόμο.

Μπορεί η τράπεζα να σε υποχρεώσει να ασφαλιστείς στη δική της εταιρεία;

Όχι. Ο Ν. 4438/2016 είναι σαφής: όταν ο πιστωτικός φορέας ζητά ασφαλιστήριο που συνδέεται με τη σύμβαση πίστωσης, υποχρεούται να δέχεται ασφαλιστήριο από διαφορετικό πάροχο όταν το επίπεδο εγγύησης είναι αντίστοιχο με εκείνο που ο ίδιος πρότεινε. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να σου επιβάλει αποκλειστικά τη δική του ασφαλιστική, αν του προσκομίσεις ισοδύναμο συμβόλαιο από άλλη εταιρεία.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί πολλοί δανειολήπτες νομίζουν ότι με την υπογραφή του στεγαστικού δεσμεύονται και απόλυτα με την ασφαλιστική του τραπεζικού ομίλου. Στην πραγματικότητα, έχεις περιθώριο επιλογής, αρκεί η άλλη ασφάλιση να καλύπτει ισοδύναμα όσα απαιτούνται από τη σύμβαση πίστωσης.

Τι πρέπει να είναι ασφαλισμένο όταν υπάρχει στεγαστικό;

Σε επίπεδο νόμου, αυτό που προκύπτει είναι ότι ο πιστωτικός φορέας μπορεί να απαιτήσει ασφαλιστήριο συνδεδεμένο με τη σύμβαση πίστωσης. Το ακριβές περιεχόμενο της υποχρεωτικής κάλυψης εξαρτάται από τους όρους της σύμβασης και από το επίπεδο εγγύησης που απαιτεί η τράπεζα. Άρα, πριν ακυρώσεις ή αλλάξεις συμβόλαιο, πρέπει να κοιτάξεις τι ακριβώς ζητά το στεγαστικό σου και αν το νέο ασφαλιστήριο είναι πραγματικά ισοδύναμο.

Με πιο πρακτικούς όρους, αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί να έχεις «κάποια» ασφάλιση. Πρέπει να έχεις την ασφάλιση που καλύπτει το επίπεδο προστασίας που έχει ζητηθεί στο πλαίσιο της δανειακής σύμβασης.

Πότε συμφέρει να έχεις ασφάλιση κατοικίας ακόμη κι αν δεν είναι υποχρεωτική;

Ακόμη και όταν δεν υπάρχει νομική υποχρέωση, η ασφάλιση κατοικίας συχνά έχει πρακτική αξία, γιατί σε προστατεύει από ξαφνικά έξοδα που μπορεί να είναι υψηλά. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν θέλεις να προστατευτείς από:

• Φωτιά ή άλλες σοβαρές ζημιές στο σπίτι.
• Διαρροές νερού και υγρασίες.
• Κλοπή μέσα στην κατοικία.
• Ζημιές προς γείτονες ή τρίτους μέσω αστικής ευθύνης.

Δεν πρόκειται για γενική νομική υποχρέωση, αλλά για απόφαση οικονομικής προστασίας απέναντι σε κινδύνους που μπορεί να κοστίσουν πολύ περισσότερο από ένα ετήσιο ασφάλιστρο.

Συμπέρασμα

Η ασφάλιση κατοικίας δεν είναι γενικά υποχρεωτική στην Ελλάδα όταν η κατοικία δεν συνδέεται με στεγαστικό δάνειο. Όταν όμως υπάρχει σύμβαση πίστωσης για κατοικία, ο πιστωτικός φορέας μπορεί να απαιτεί ασφαλιστήριο που συνδέεται με το δάνειο. Ταυτόχρονα, ο νόμος τον υποχρεώνει να αποδέχεται ισοδύναμο ασφαλιστήριο από άλλη εταιρεία και όχι μόνο από τον πάροχο της προτίμησής του.

Πριν υπογράψεις στεγαστικό ή πριν ανανεώσεις το συμβόλαιό σου, μπορεί να είναι χρήσιμο να συγκρίνεις επιλογές ασφάλισης κατοικίας και να δεις αν σου αρκεί η βασική απαιτούμενη κάλυψη ή αν σε συμφέρει πιο ολοκληρωμένη προστασία.